Bộ trưởng Nguyễn Dy Niên trả lời phỏng vấn cho báo chí về chương trình hành động của chánh phủ thực hiện nghị quyết 36 của Bộ Chính trị

- Câu hỏi: Chính phủ vừa mới ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài. Xin đồng chí cho biết ý nghĩa của Chương trình này? - Trả lời: Chương trình hành động của Chính phủ được ban hành có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, đưa Nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống. Chương trình hành động được thực hiện sẽ tạo ra những chuyển biến mới ở các cấp, các ngành về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, tạo thống nhất cả về nhận thức và hành động, đồng bộ về chính sách và biện pháp thực hiện, kiện toàn bộ máy và cơ chế phối hợp... từng bước khắc phục những yếu kém trước đây, nhất là bệnh quan liêu, trì trệ trong công tác này. Chương trình hành động sẽ có tác động tích cực đối với cộng đồng, khơi dậy trong cộng đồng lòng tin đối với trong nước, tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, tinh thần đoàn kết, thân ái, động viên kiều bào chung sức xây dựng một nước Việt Nam độc lập, thống nhất, hùng cường, một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh. - Câu hỏi: Xin đồng chí cho biết những nội dung cốt lõi của Chương trình? - Trả lời: Chương trình hành động của Chính phủ gồm 11 nội dung: Công tác triển khai, quán triệt và tuyên truyền sâu rộng về Nghị quyết; Các biện pháp, chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ đồng bào ổn định cuộc sống, hội nhập vào đời sống xã hội nước sở tại. Tạo điều kiện thuận lợi cho người Việt Nam ở nước ngoài gắn bó hơn nữa với quê hương, đất nước; Phát huy tiềm năng trí thức của người Việt Nam ở nước ngoài; Phát huy tiềm năng của người Việt Nam ở nước ngoài trong hợp tác kinh tế, đầu tư, kinh doanh; Về việc dạy và học tiếng Việt cho thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài; Tăng cường các hoạt động giao lưu giữa người Việt Nam ở trong và ngoài nước; Về chính sách khen thưởng người Việt Nam ở nước ngoài; Tiếp tục đổi mới phương thức vận động người Việt Nam ở nước ngoài. Trong đó, tập trung vào các vấn đề sau: Thứ nhất, xác định trách nhiệm, nhiệm vụ Bộ, ngành, các địa phương. Yêu cầu các Bộ, ngành chủ động xây dựng, kế hoạch, lộ trình thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ, có những bước đi và biện pháp cụ thể nhanh chóng đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống. Thứ hai, tạo cơ chế phối hợp chặt chẽ và hiệu quả giữa các cấp, các ngành từ Trung ương tới địa phương, trong nước và ngoài nước, giữa các cơ quan nhà nước với các tổ chức đoàn thể quần chúng khắc phục tình trạng thiếu đồng bộ trong xây dựng chính sách, thiếu thông thoáng trong qui định, thủ tục hành chính, tình trạng một số chính sách không được quán triệt và thực hiện đầy đủ ở một số ngành và địa phương... tác động tới tâm tư, tình cảm cũng như lợi ích chính đáng của bà con. Thứ ba, kiện toàn bộ máy cơ quan chuyên trách, cơ quan ngoại giao và các cơ quan có liên quan trực tiếp tới công tác đối với kiều bào, đặc biệt các cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài cần tăng cường mạnh mẽ tiếp xúc, vận động, tuyên truyền phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước tới bà con, đẩy mạnh công tác bảo hộ công dân và bạo vệ những quyền lợi chính đáng của người Việt Nam ở nước ngoài, kiện toàn bộ phận làm công tác với cộng đồng, tạo thuận lợi, giải quyết nhanh chóng các yêu cầu chính đáng và hợp pháp của bà con. Thứ tư, yêu cầu các cơ quan rà soát các chính sách hiện có và đề ra các chính sách, biện pháp mới hữu hiệu nhằm thể chế hóa những ưu đãi đối với kiều bào, từng bước đáp ứng nguyện vọng và lợi ích chính đáng của bà con, mong muốn được đối xử bình đẳng như người Việt Nam ở trong nước. Trước mắt cần có những bước đi và biện pháp cụ thể thực hiện đúng chủ trương hòa giải, hòa hợp dân tộc, khép lại quá khứ, hướng tới tương lai, khuyến khích và tạo điều kiện để duy trì mối giao lưu, liên hệ với trong nước như về nước thăm thân nhân, đi du lịch, đầu tư kinh doanh, hợp tác nghiên cứu khoa học, thực hiện các hoạt động nhân đạo, từ thiện...; giải quyết nhanh các yêu cầu của bà con về xuất nhập cảnh, hồi hương, cấp phát hộ chiếu, giữ quốc tịch Việt Nam; được mua nhà để nghỉ ngơi, dưỡng già tại quê hương... qua đó, khích lệ bà con, đặc biệt thế hệ con cháu sinh ra ở ngoài nước hướng về cội nguồn, giữ gìn bản sắc văn hóa, đóng góp xây dựng quê hương, đất nước. - Câu hỏi: Chương trình hành động được thực hiện sẽ đem lại lợi ích gì cho cộng đồng? - Trả lời: Trước hết, Chương trình hành động thể hiện rõ sự quan tâm và trách nhiệm của Chính phủ đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Quyền lợi chính đáng nhu cầu và lợi ích hợp pháp của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài sẽ được các cơ quan nhà nước quan tâm, đáp ứng. Các chính sách, biện pháp đối với kiều bào sẽ được thể chế hóa theo hướng ngày càng thông thoáng, toàn diện và thuận lợi hơn. Bà con kiều bào chính là người được hưởng lợi từ chính sách chung và cụ thể của nhà nước, ngày càng gắn bó hơn với đất nước và được đối xử bình đẳng như người Việt Nam trong nước và chính họ cũng là người tham gia góp ý xây dựng và giám sát việc thực hiện chính sách. Tôi hy vọng rằng những tiềm năng trên mọi lĩnh vực của cộng đồng sẽ được khơi dậy trở thành một nguồn lực của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, góp phần xứng đáng vào công cuộc phát triển đất nước./. Hà Nội, ngày 19 tháng 7 năm 2004